Slakkengang

NOS algemeen

NOS Nieuws
  1. Vanaf volgende week wordt het makkelijker om hoge huurprijzen aan te pakken. Na de Tweede heeft ook de Eerste Kamer ingestemd met de Wet betaalbare huur van demissionair minister De Jonge van Binnenlandse Zaken. De wet gaat in op 1 juli.

    Kern van het wetsvoorstel is dat prijzen van woningen in de vrije huurmarkt aan banden worden gelegd door middel van een puntensysteem. Volgens De Jonge vallen te veel mensen met een middeninkomen nu tussen wal en schip: ze komen niet in aanmerking voor een goedkope sociale huurwoning en moeten een huis zoeken in de vrije marktsector. Daarvoor betalen ze vaak een woekerprijs. De Jonge verwacht dat het systeem zo'n 300.000 huurders gemiddeld 190 euro per maand gaat schelen.

    Over de wet was zowel binnen als buiten de politiek veel discussie. Tegenstanders zijn bang dat huurpanden massaal in de verkoop zullen gaan, omdat de eigenaars verhuur niet rendabel meer vinden. Voorstanders benadrukken juist dat veel huurders meer bescherming nodig hebben.

    Uiteindelijk steunde eerder dit jaar een ruime meerderheid in de Tweede Kamer het voorstel. En nu is dus ook de Eerste Kamer (met een kleinere meerderheid) akkoord gegaan. In de senaat stemden GroenLinks-PvdA, CDA, D66, PVV, SP, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, Volt en OPNL voor. Tegen waren BBB, VVD, JA21, SGP, FvD en 50Plus.

    Van de 'nieuwe' coalitie steunde in de Eerste Kamer dus alleen de PVV het voorstel. VVD en BBB stemden tegen en NSC is niet in de senaat vertegenwoordigd.

    Wet gaat in op dag voordat De Jonge vertrekt

    De Wet betaalbare huur is een van de belangrijkste wapenfeiten van CDA-minister De Jonge. Volgens hem vormen de nieuwe regels een "goede balans" tussen bescherming van huurders en het de markt zijn werk laten doen". De wet gaat één dag voordat De Jonge afscheid neemt als minister in.

    Zijn opvolger Keijzer (BBB), voorheen ook CDA, was een van de felste tegenstanders, maar in de hoorzitting waarin de Tweede Kamer haar vorige week ondervroeg zei ze, dat ze zich aan de wet zal houden. "Daar is geen twijfel over mogelijk." Ze voegde er wel aan toe dat "de regelgeving op zo'n manier moet worden vormgegeven dat er nog verhuurd wordt".

  2. De ambitie is groot. Zowel Moldavië als Oekraïne willen in 2030 lid zijn van de Europese Unie. Vanmiddag starten in Luxemburg de onderhandelingen van beide landen met de EU. Het is voor het eerst dat de Unie toetredingsgesprekken voert met een land in actieve oorlog.

    Kort nadat Rusland Oekraïne begin 2022 binnenviel, vroeg het land het lidmaatschap aan. Buurland Moldavië volgde kort daarna. In recordtempo, slechts een paar maanden later, kregen beide landen de status van kandidaat-lid. Een politieke beslissing, bedoeld om de landen te steunen.

    Er is veel twijfel over hoe realistisch het is dat de landen over zes jaar al zijn toegetreden. Beide voormalige Sovjetrepublieken kampen met grote armoede en corruptie en moeten nog veel hervormingen doorvoeren op terreinen als economie en rechtspraak.

    Toch is het Moldavische parlementslid Eugeniu Sinchevici van de pro-Europe partij PAS stellig. "Onze president heeft gezegd dat we alles op alles zetten om 2030 volwaardig lid te zijn van de Europese Unie. Aan ons zal het niet liggen."

    De twintiger voert campagne in een buitenwijk van de Moldavische hoofdstad Chisinau vanuit een blauw standje met de gele sterren van de Europese vlag. Hij deelt kranten uit waarin de voordelen van de EU staan uitgelegd.

    "Vrede en veiligheid, welvaart en een goed functionerende rechtsstaat zijn wat wij nodig hebben", zegt Sinchevici. "Ons land is pas net op weg een echt democratische en vrije samenleving te worden, en die willen we behouden. Daar zal de Europese Unie voor zorgen."

    Uit opinieonderzoek blijkt dat zo'n 60 procent van zijn landgenoten het met hem eens is. Maar een aanzienlijke minderheid vindt goede betrekkingen met Rusland minstens zo belangrijk. Moldavië maakte lang gedwongen deel uit van de Sovjet-Unie.

    Pro-Russische sentimenten

    De Russen maken gretig gebruik van de pro-Russische sentimenten in het land. Onder meer met desinformatiecampagnes proberen ze de Moldaviërs ervan te overtuigen dat EU-toetreding niet in hun belang zou zijn.

    Nikita Romansky voert campagne voor de socialistische partij van Moldavië, die veel belang hecht aan goede banden met Rusland. De tent van zijn partij, rood met een witte ster, staat In Chisinau tegenover de blauwe pro-EU-tent.

    "Wij hebben niets tegen Europa en de Europese waarden", zegt hij. "Maar wij vinden het belangrijk dat we ook goede relaties onderhouden met onze partners van vroeger. Ons buitenlandbeleid moet gebaseerd zijn op wat het beste is voor de Moldaviërs. Ons land zit tussen oost en west in."

    Goede banden met Rusland, dat klinkt de Oekraïense Olha als een gruwel in de oren. Toen Rusland haar land binnenviel vluchtte ze van havenstad Odesa naar Moldavië. Olha, destijds hoogzwanger, beviel twee maanden later in Chinisau van dochter Julia.

    Samen zijn ze in een speeltuin even buiten het centrum van de hoofdstad. "Natuurlijk wil ik dat mijn dochter deel gaat uitmaken van de Europese Unie", zegt Olha. "Dat ze in de Europese Unie gaat wonen, in een beschaafd en ontwikkeld land. Dat ze een kans krijgt om te studeren, om een kans te hebben op vrijheid van meningsuiting. "

    Het lidmaatschap is een diep gekoesterde wens van de Oekraïense president Zelensky en meer dan 90 procent van de Oekraïners. Voor hen betekent toetreding een vrije keuze voor een toekomst, weg van Rusland. Zo zien veel Brusselse diplomaten het ook. Oekraïne en Moldavië aan hun lot overlaten betekent dat Rusland zijn invloed op de landen verder vergroot. Ondanks alle aarzelingen wordt de stap naar onderhandelingen daarom nu toch gezet.

  3. Het Internationaal Strafhof (ICC) heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Russische legerchef Valery Gerasimov en oud-defensieminister Sergej Sjojgoe. Het ICC verdenkt het tweetal van het leiden van aanvallen op burgerdoelen in Oekraïne, wat een oorlogsmisdaad is.

    "Er zijn redelijke gronden om aan te nemen dat de twee verdachten verantwoordelijkheid dragen voor raketaanvallen uitgevoerd door de Russische strijdkrachten op de Oekraïense elektrische infrastructuur van ten minste 10 oktober 2022 tot ten minste 9 maart 2023", is te lezen in een persbericht van het ICC.

    Gerasimov, het hoofd van het leger in Rusland, werd vorig jaar januari aangesteld. In een verklaring zei het Russische ministerie van Defensie dat "het opwaarderen van de leiding van de speciale militaire operatie" nodig was vanwege de toegenomen taken en doelen die het Russische leger probeert te realiseren. Gerasimov voert alle Russische strijdkrachten aan, zowel in Rusland als in Oekraïne, en voert het bevel over de 'speciale operatie' tegen Oekraïne.

    Sjojgoe, jarenlang een vertrouweling van Poetin, was tot vorige maand minister van Defensie. Toen verving president Poetin hem door Andrej Beloöesov. Van minister voor Rampenbestrijding klom Sjojgoe in 2012 op naar Defensie, al was hijzelf nooit in dienst van het leger geweest.

    'Stap dichterbij'

    De stafchef van de Oekraïense president Zelensky juicht het besluit van het Internationaal Strafhof toe. "Oekraïne is een stap dichterbij het herstel van gerechtigdheid gekomen", schreef ze op X. "Het is een belangrijke beslissing."

    De Russische veiligheidsdienst zegt in een reactie op het arrestatiebevel dat er een "hybride oorlog" gaande is tegen Rusland, zo meldt de dienst via staatspersbureau TASS.

    Vorig jaar vaardigde het ICC een arrestatiebevel uit tegen Poetin vanwege kinderdeportaties. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij onwettige deportaties van kinderen uit bezette gebieden in Oekraïne naar Rusland.

  4. Drugsbaron Jos L. is door de rechtbank in Rotterdam veroordeeld tot 24 jaar gevangenisstraf. De voortvluchtige crimineel, in de media ook wel bekend als 'Bolle Jos', heeft nu lange celstraffen openstaan in zowel Nederland als België.

    Hij is schuldig bevonden aan de smokkel van bijna 7000 kilo cocaïne via de havens van Rotterdam en Antwerpen. De transporten werden in 2019 en 2020 onderschept door de douane. Ook gaf L. instructies voor een liquidatie, die uiteindelijk mislukte omdat het doelwit zelf werd opgepakt.

    De rechtbank noemde L. iemand die "dwingend en tot in detail opdrachten gaf", overzicht hield over de drugstransporten en contact had met alle relevante spelers, van drugsbazen in Zuid-Amerika tot uithalers in de havens hier.

    Nonchalant

    Het oppikken van de drugs ging niet altijd goed. Zo gaf Jos L. opdracht om met geweld een partij cocaïne uit een container te redden, die vanuit Rotterdam was doorgevaren naar Finland. Bij de poging de drugs alsnog in handen te krijgen, werd een Finse vrachtwagenchauffeur onder schot gehouden en geslagen.

    "Het gemak waarmee hij geweld organiseert, lijkt haast nonchalant", stelt de rechtbank vast. "Hoe in berichten herhaaldelijk wordt gezegd dat iemand moet gaan 'slapen', is ijzingwekkend."

    Het bewijs voor de veroordeling komt voor een belangrijk deel uit chats van de gekraakte berichtendienst Sky ECC. De rechtbank berekende dat L. miljoenen moet hebben verdiend. De 7000 kilo cocaïne in deze zaak vormde vermoedelijk maar een klein deel van zijn totale handel, aldus de rechtbank.

    Belgische straf

    De veroordeling vandaag volgt op een recente celstraf van 12 jaar in België. Die kreeg Jos L. voor de smokkel van andere partijen cocaïne via de haven van Antwerpen. Daarnaast wil het Belgische OM dat hij nog eens 12 jaar extra krijgt omdat hij een beveiliger zwaar zou hebben laten mishandelen bij het uithalen van 500 kilo cocaïne.

    De drugshandelaar zelf is al een paar jaar spoorloos. Ondanks een intensieve zoektocht van de politie en een beloning van 200.000 euro voor de gouden tip is L. nog altijd niet getraceerd. Hij liet zich tijdens zijn rechtszaak ook niet vertegenwoordigen door een advocaat. Ook in de Belgische zaken had hij geen verdediging.

    Jos L. groeide op in Breda en was al op jonge leeftijd betrokken bij geweldsdelicten. Daarna is hij in de internationale drugshandel gestapt. Naar verluidt doet hij zaken met grote internationale drugsbendes. Dit jaar werd een deel van zijn vermoedelijke organisatie aangehouden in Turkije, maar L. zelf was daar niet bij.

  5. Huiseigenaren hebben dit jaar veel minder vaak bezwaar gemaakt tegen de WOZ-beschikking van hun gemeente. Vorig jaar waren er tot en met april 595.000 bezwaren ingediend, dit jaren waren dat er op hetzelfde moment 325.000

    Volgens de Waarderingskamer, de WOZ-toezichthouder, komt dat vooral doordat de gemiddelde WOZ-waarde dit jaar minder hard steeg. In 2023 was dat nog 17 procent, dit jaar maar 2,8 procent.

    No cure no pay

    En er veranderde dit jaar nog iets. Met een nieuwe wet werd het zogeheten 'no cure no pay'-bureaus moeilijker gemaakt om namens een huiseigenaar bezwaar te maken. Want de hoge overheidsvergoedingen aan die bureaus na een geslaagd bezwaar verdwenen.

    Uit de cijfers blijkt dat het aantal bezwaren via zo'n bureau daalde van 265.000 naar 169.000. Daarmee liep ongeveer de helft van alle bezwaren via zo'n bureau en dat is vergelijkbaar met vorig jaar. De Waarderingskamer zegt dat het daarom nog te vroeg is om tot een oordeel te komen over de effectiviteit van de per 1 januari ingevoerde maatregelen.

    Gemeenten klaagden vorig jaar dat er wel heel vaak bezwaar werd gemaakt via 'no cure no pay'-bureaus en dat dat tot een grote werklast en hoge kosten leidde. Het kabinet paste daarop de regels aan.

    Volgend jaar: 2,5 tot 4,5 procent

    Met de WOZ-beschikking wordt de waarde van een huis bepaald. En op basis van die waarde wordt de hoogte van bepaalde belastingen bepaald, zoals de onroerendezaakbelasting. Huiseigenaren krijgen ieder jaar rond eind februari hun WOZ-beschikking van de gemeente. Die is altijd gebaseerd op de hoogte van de huizenprijzen van 1 januari een jaar eerder.

    De WOZ-waardering voor volgend jaar is dus gebaseerd op de huizenprijzen van 1 januari 2024. Die prijzen zijn al bekend en op basis daarvan verwacht de Waarderingskamer dat de WOZ-waarden volgend jaar tussen de 2,5 en 4,5 procent hoger zullen zijn.