Slakkengang

NOS algemeen

NOS Nieuws
  1. Bij de Italiaanse parlementsverkiezingen heeft het rechtse blok, dat bestaat uit Fratelli d'Italia, Lega en Forza Italia, zo'n 42 procent van de stemmen binnengehaald, melden exitpolls. Dat zou volgens het Italiaanse kiessysteem betekenen dat ze voldoende stemmen hebben voor een meerderheid.

    Fratelli d'Italia, de partij van de radicaal-rechtse Giorgia Meloni, is volgens exitpolls de winnaar geworden van de Italiaanse parlementsverkiezingen. Volgens exitpolls krijgt Fratelli d'Italia 23,5 procent van de stemmen.

    De winst van de partij komt niet als een verrassing: in peilingen ging Fratelli d'Italia aan kop en er werd op gerekend dat zo'n 25 procent van de stemmen naar die partij zou gaan. Omdat het in Italië verboden is om in de laatste twee weken voor de verkiezingen exitpolls te publiceren, was het echter de vraag of de partij die voorsprong ook uiteindelijk zou behouden.

    Exitpolls geven een indicatie van de einduitslag. Bij de verkiezingen in 2013 en 2018 waren er verschillen tussen de exitpolls en de uiteindelijke uitslag.

    Meloni maakt grote kans om premier te worden

    De partij van Meloni maakte deze verkiezingen deel uit van een rechts blok samen met de rechts-populistische partij Lega, geleid door Matteo Salvini, en Forza Italia, de partij van oud-premier Silvio Berlusconi. Lega haalde tussen de 8,5 en 12,5 procent van de stemmen binnen en Forza Italia tussen de 6 en 8 procent.

    Daarmee heeft het blok voldoende stemmen voor een absolute meerderheid en kunnen zij naar verwachting een regering vormen. Naar alle waarschijnlijkheid wordt Meloni dan de premier.

    Italianen stemden vandaag voor de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Om 23.00 uur sloten de stembussen.

  2. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) heeft na de aardbevingen van gisteren in Uithuizermeeden en Uithuizen 136 schademeldingen ontvangen. De eerste beving had kracht van 2,7 en de tweede had een kracht van 1,7.

    Bij drie meldingen werd gezegd dat er een acuut onveilige situatie was ontstaan. In twee gevallen bleek de situatie na inspectie veilig, zegt het IMG. Het derde geval moet nog worden onderzocht. 27 schademelders hebben gekozen voor de vaste vergoeding van 5000 euro.

    De afgelopen twee maanden bedroeg het gemiddelde aantal schademeldingen per dag 107. Het IMG heeft nu bijna 20.000 schadedossiers in behandeling. Het beschouwt 153.790 dossiers als afgehandeld.

    De ministerraad heeft vrijdag besloten hoeveel gas er komend gasjaar (van 1 oktober tot 30 september) uit de Groningse bodem wordt gehaald. Hoeveel dat is, wordt morgen bekendgemaakt.

  3. Bij een referendum in Zwitserland heeft een nipte meerderheid voor een verhoging van de pensioenleeftijd voor vrouwen gestemd. De pensioenleeftijd voor mannen was al 65 jaar, maar die voor vrouwen stond op 64. De regering wil dat verschil opheffen. Volgens de Zwitserse omroep SRF was 50,6 procent van de kiezers voor, en 49,4 procent tegen.

    Het parlement van Zwitserland stemde eerder al in met de bijbehorende wetgeving, maar de linkse oppositie dwong een referendum af. Volgens de regering in Bern is de maatregel nodig om het pensioenstelsel betaalbaar te houden. Het aantal werkenden daalt, terwijl het aantal gepensioneerden stijgt. Ook worden mensen gemiddeld ouder.

    Tegenstanders vinden de maatregel oneerlijk en wijzen op de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Daardoor is ook het pensioenbedrag lager. Volgens het ministerie van Economische Zaken ontvangen vrouwen gemiddeld 35 procent minder pensioen dan mannen.

    Opvallend is de grote verdeeldheid: in Duitstalig Zwitserland was er meer steun voor de verhoging van de pensioenleeftijd dan in Frans- en Italiaanstalig Zwitserland.

    Geen verbod op intensieve veeteelt

    Een verbod op de intensieve veeteelt - ook een vraag die werd voorgelegd in het referendum - haalde het niet. Milieuorganisaties en dierenrechtengroeperingen vroegen om die maatregel, maar zo'n 63 procent van de kiezers stemde tegen. Het parlement en de regering hadden een negatief stemadvies gegeven, omdat de regels voor het houden van "productiedieren" in Zwitserland al zeer streng zijn.

    Zo zijn megastallen met vele tienduizenden dieren per stal in Zwitserland nu al niet aan de orde. De huidige regelgeving staat toe dat boerderijen maximaal 1500 varkens, 27.000 vleeskippen of 300 koeien worden gehouden. Ook zou zo'n verbod leiden tot hogere prijzen. Ter vergelijking: in een onderzoek van de Wageningen Universiteit uit 2007 werd een stal met 220.000 vleeskippen in Nederland gezien als megastal.

    Afgelopen jaar werden in Zwitserland 80 miljoen dieren geslacht. In Nederland waren dat er volgens het CBS zo'n 600 miljoen. Het gaat onder meer om 578 miljoen vleeskuikens.

    Zwitserse Garde

    Overigens werden verspreid door het land ook nog andere referenda gehouden. Dat was in het kanton Luzern bijvoorbeeld het geval. Met de uitslag daarvan zal de Zwitserse Garde in het Vaticaan niet blij zijn: de inwoners weigeren ruim 400.000 euro bij te dragen aan de modernisering van barakken voor de garde.

    Het hele project kost zo'n 50 miljoen euro en wordt gefinancierd door de Zwitserse regering, het Vaticaan en meerdere kantons. Ook private instellingen dragen bij aan de modernisering van de barakken, die uit 1825 komen.

  4. Wie op straat loopt in Sjevtsjenkove kan nauwelijks zien dat het plaatsje tot voor kort nog bezet werd door Rusland. In het Oost-Oekraïense dorp is niet echt gevochten, kapotgeschoten huizen zie je niet. Inwoners staan met Oekraïense militairen in de rij voor de waterput. In de apotheek zijn medicijnen te krijgen die er volgens de vrouw achter de toonbank de afgelopen maanden niet waren. Maar onder een grijs gebouw met opgestapelde Russische munitiekisten voor de deur is te zien wat die bezetting voor sommige burgers hier heeft betekend.

    Een Oekraïense militair trekt een stalen deur open naar de kelder. Onderaan de trap is het pikkedonker en er hangt een bedompte stank. "Hier hielden ze mensen vast", zegt de militair. Met het licht van een camera verschijnen hekken in de duisternis. Verroeste kooien, met houten bankjes en emmers als wc. Een van de cellen is zo klein, dat er alleen een stoel in past. De militair zucht. "Wat moet ik zeggen? Hoe kan je mensen zo behandelen?"

    Met de opmars van Oekraïne wordt ook steeds meer duidelijk hoe Rusland de afgelopen zeven maanden het pro-Oekraïense verzet probeerde te onderdrukken in bezet gebied. Oekraïne zegt dat Rusland het vooral had gemunt op inwoners die gevochten hadden in de Donbas of hun familie - en burgers die zich verzetten tegen de bezetting.

    In het stadje Koepjansk iets verderop trof het leger een gevangenis aan waar 400 mensen zouden zijn vastgehouden, terwijl er maar plek was voor 140 gevangenen. In Kozatsja Lopan, tegen de Russische grens aan, zegt Oekraïne aanwijzingen te hebben dat mensen werden gemarteld onder een treinstation.

    Het Oekraïense Openbaar Ministerie publiceerde foto's van een oude militaire radiotelefoon. Die zou als stroombron zijn gebruikt om mensen met kabels en klemmen elektrische schokken te geven tijdens de ondervraging.

    Ook in het grijze gebouw in Sjevtsjenkove zou zijn gemarteld, al wil de openbaar aanklager van de regio nog geen verdere details geven omdat het onderzoek loopt. Volgens het OM werd het gebouw gebruikt door de militaire politie. De aanklager zegt dat in de kelder zowel Russische deserteurs zijn vastgehouden als burgers die niet wilden collaboreren.

    Deze vorm van repressie vinden ze in de hele regio terug, zegt onderzoeker Artur Prikhno. Met de Oekraïense organisatie Media Initiatives for Human Rights doet hij onderzoek naar oorlogsmisdaden tijdens de bezetting. Ze proberen te achterhalen wat er met verdwenen inwoners is gebeurd.

    "Toen de Russen binnenkwamen, gingen ze rond in huizen." Net als op andere plekken zochten militairen naar 'nazi's'. Prikhno ging rond in bevrijde dorpjes. Hij kan ook bevestigen dat op meerdere plekken mensen werden vastgehouden onder de grond. "De onderdrukking was vooral gericht op Oekraïners die zich patriottisch uitlieten." Bijvoorbeeld omdat er bepaalde aanwijzingen en foto's werden gevonden op een telefoon.

    Inwoners moesten zich uitkleden en hun tattoos laten zien. Op meerdere plekken hoorde Prikhno dat mensen met stokken werden geslagen of op andere manieren werden mishandeld en gemarteld. Om een bekentenis af te dwingen of bezit af te staan.

    Verdwenen mensen

    In het huizenblok naast de gevangenis in Sjevtsjenkove hebben Alena (18) en Konstantyn (21) de bezetting doorgemaakt. Zij wisten dat er mensen onder de grond vastzaten. Ook een paar jongens die dronken waren op straat hadden er een aantal dagen doorgebracht. Voor het stel was duidelijk dat je tijdens de bezetting niet moest praten over Oekraïne. "Daar mocht je het absoluut niet over hebben, dat was verboden", zegt Alena.

    Zo liet een man in zijn auto een Oekraïense vlag zien, vult Konstantyn aan. "Er werd in de lucht geschoten en hij werd tegengehouden." Militairen zijn bij hem ingestapt en weggereden. "We weten nu niet waar hij is." Zo zijn er meer verhalen van mensen die zijn verdwenen, zegt Alena. Toen de Russen vertrokken vanwege de Oekraïense opmars, is volgens het stel een groep mannen meegenomen.

    De inwoners uit de regio Charkov die verdwenen zijn - in Sjevtsjenkove maar ook op plekken als Izjoem, Balakliya en Tsjoegoejev - zijn volgens onderzoeker Prikhno vermoord of meegenomen naar Rusland of bezet gebied. "De komende tijd zal het beeld dat naar buiten komt absoluut erger worden."

  5. Het Witte Huis heeft gereageerd op het laatste, nauwelijks verholen dreigement van president Poetin dat Rusland bereid is om kernwapens in te zetten in Oekraïne.

    "We hebben direct, achter gesloten deuren en op zeer hoge niveaus aan het Kremlin duidelijk gemaakt dat elk gebruik van kernwapens catastrofale gevolgen voor Rusland zal hebben en dat de VS en onze bondgenoten resoluut zullen antwoorden", zei nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan in het CBS-programma Face The Nation. "We zijn heel duidelijk en precies geweest over wat dat inhoudt", voegde hij eraan toe. In het NBC-programma Meet the Press liet hij zich in gelijke bewoordingen uit.

    Geen bluf

    Poetin kondigde afgelopen woensdag een gedeeltelijke mobilisatie aan. In zijn toespraak zei hij dat Rusland "alle middelen" zal inzetten die het heeft "als we ons land en volk moeten verdedigen". Dus mogelijk ook kernwapens, suggereerde hij daarmee.

    "Dat is geen bluf", zei Poetin in zijn mobilisatietoespraak:

    Dinsdag waren in door Rusland bezette gebieden in Oekraïne referenda aangekondigd over aansluiting bij Rusland. Die zijn inmiddels gaande en leiden vrijwel zeker tot annexatie van die gebieden door Rusland. Rusland zal die gebieden en de inwoners daarna als Russisch beschouwen met als gevolg dat ze in de redenering van Poetin met alle middelen beschermd mogen worden, ook nucleaire.

    Nationaal veiligheidsadviseur Sullivan wees de kijkers van Face The Nation erop dat het niet de eerste keer was dat Poetin met de inzet van kernwapens heeft gedreigd. "Maar hij heeft nog niet zo klemgezeten als nu", zei de presentator. "Dat klopt", zei Sullivan. "En dat moeten we heel serieus nemen want dit is een zaak van grote ernst, de mogelijkheid dat voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog kernwapens worden gebruikt."

    'Doe het niet'

    Het was woensdag inderdaad niet de eerste keer dat Poetin met de inzet van kernwapens dreigde. Op 24 februari, de dag dat hij de 'speciale militaire operatie' aankondigde, zei Poetin: "Als jullie je ermee bemoeien, krijgen jullie iets te zien wat in de geschiedenis nog nooit te zien was." Niet lang daarna bracht hij de strategische kernwapens in staat van militaire paraatheid.

    In april waarschuwde hij de bondgenoten van Oekraïne opnieuw. Als een land zich met de Russische invasie zou bemoeien, zou Rusland "bliksemsnel" reageren met "middelen waar niemand anders over beschikt", zei hij. "En we zullen ze gebruiken als het moet."

    President Biden heeft Poetin meerdere keren gewaarschuwd geen kernwapens in te zetten in Oekraïne. De laatste keer was vorige week zondag, vóór de laatste tv-toespraak van Poetin. "Doe het niet, doe het niet, doe het niet", zei hij in het CBS-programma 60 Minutes. De gevolgen zullen "verstrekkend" zijn als hij het toch doet, zei hij.