NOS - algemeen

NOS Nieuws
NOS
  1. De tropische storm Isaias heeft zeker vier levens geëist in de VS. De storm kwam gisteren als orkaan aan land in de staat North Carolina en trok daarna over de oostkust van het land weg naar het noorden.

    Boven land zwakte de orkaan af tot een tropische storm, maar veroorzaakte nog wel veel schade. Zo kwamen er op een woonwagenkamp in North Carolina twee mensen om het leven door een tornado die was ontstaan door de storm. Het kamp werd volledig verwoest.

    In North Carolina viel nog een dode nadat een boom op een auto was gevallen. In de New Yorkse wijk Queens overkwam een man hetzelfde. Verder zaten er bijna 3 miljoen Amerikanen door de storm tijdelijk zonder stroom.

    Gouverneur Roy Cooper van North Carolina waarschuwt de inwoners van zijn staat op te passen voor omgevallen bomen, beschadigde wegen en omgevallen elektriciteitsmasten.

    Isaias trok vorige week als tropische depressie over de drie Bovenwindse eilanden, Sint-Maarten, Saba en Sint-Eustatius. Daar zorgde Isaias voornamelijk voor veel regen. Grote problemen bleven uit.

  2. De Stichting Garantiefonds Reizen (SGR) biedt nu toch garantie op reizen die na 16 maart 2020 zijn geboekt en vanwege de coronacrisis moesten of moeten worden geannuleerd. De organisatie zegt hiermee duidelijkheid te willen geven aan reizigers en de reiswereld.

    Ook wordt de garantie op vouchers verlengd tot 31 december 2020. Het gaat om vakantievouchers die worden uitgegeven door reisondernemingen die aangesloten zijn bij SGR. Vanwege de coronamaatregelen zijn veel pakketreizen geannuleerd. Mensen die daardoor niet konden vertrekken, konden een reisvoucher krijgen.

    De Consumentenbond trok gisteren aan de bel omdat de SGR-garantie alleen gold voor geannuleerde reizen die vóór 16 maart geboekt waren. Vouchers voor reizen die na 16 maart geboekt waren, bleken niet gedekt: als een reisorganisatie failliet gaat, zouden mensen hun geld kwijt zijn.

    Belangenvereniging voor reisbureaus ANVR zegt te hopen dat consumenten door het besluit van SGR minder onzeker zijn om een vakantie te boeken.

  3. "Een enorme explosie en overal het gerinkel van glasscherven. Ik verwachtte dat er iets op me zou vallen." Noor Lekkerkerker uit Den Haag was op het moment van de enorme explosie in de haven van de Libanese hoofdstad Beiroet in haar huis, buiten het centrum van de stad. "Ik dacht meteen aan oorlog, aan een bom of een raket."

    "Ik liep naar buiten want ik wilde niet in mijn eentje in het gebouw zitten, maar samen met anderen schuilen", zegt Lekkerkerker, die al zes jaar in Beiroet woont en werkt. Buiten schreeuwden en tierden mensen. Maar niemand die haar kon vertellen wat er aan de hand was. Iedereen liep volgens Lekkerkerker verdwaasd rond.

    Totale shock

    De ontploffing, die aan zeker tientallen mensen het leven kostte en een grote ravage aanrichtte, vond plaats in het havengebied van Beiroet. Maar ook ver daarbuiten was de explosie, die werd veroorzaakt door ammoniumnitraat, voelbaar. "Iedereen is totaal in shock. Ze zijn echt wel wat gewend in Libanon, maar dit is van zo'n enormiteit", zegt correspondent Daisy Mohr.

    "Ik zag mensen die hun t-shirt hadden uitgetrokken om een wond te bedekken. En overal zag ik bebloede gezichten en armen." Mensen zijn volgens Mohr heel emotioneel. Er is veel onduidelijkheid en verwarring. Wie de overvolle ziekenhuizen probeert te bereiken, rijdt over een zee aan glasscherven.

    Of en hoe gewond je bent geraakt, is afhankelijk van de plek waar je op het moment van de explosie stond, zegt Mohr. De Libanese huisgenoot van Lekkerkerker liep bijvoorbeeld lichte verwondingen op; een enorme glasplaat viel op haar bureau. "Ze had geluk dat ze net was opgestaan", zegt Lekkerkerker.

    De tientallen gewonden worden ook buiten een ziekenhuis geholpen:

    De gevolgen van de ontploffing zijn vermoedelijk enorm. "Veel mensen hier bevonden zich al in een enorm lastige situatie", zegt Lekkerkerker. Ze maakt zich zorgen over de slachtoffers in de ziekenhuizen. "Er is een tekort aan bloed en de coronabesmettingen namen de afgelopen tijd weer toe."

    Volgens correspondent Mohr zijn veel winkels hun ruiten kwijt. Ze is benieuwd of mensen gaan plunderen. "Er is hier een enorme economische crisis gaande. Je vraagt je af wie dit gaat opknappen en hoe dat in godsnaam moet."

  4. De verkiezingen staan voor de deur in Wit-Rusland, ook wel de 'laatste dictatuur van Europa' genoemd. Komende zondag gaan de Wit-Russen naar de stembus. Maar het is nog maar de vraag of Aleksandr Loekasjenko, die Wit-Rusland sinds 1994 met harde hand leidt, voor de zesde keer tot president wordt gekozen.

    De straten van het land zijn namelijk al weekenden op rij gevuld met tienduizenden demonstranten die Loekasjenko zat zijn. Ze scharen zich massaal achter oppositiekandidaat Svetlana Tichanovskaja. Ook vandaag stond een bijeenkomst gepland van Tichanovskaja. De mensen die zich al verzameld hadden, werden direct aangehouden door de politie.

    Loekasjenko voelt de druk: vandaag sprak hij de natie toe in een speech van anderhalf uur. Die speech werd ook door Wit-Russen hier in Nederland gevolgd.

    Bedreigend en schofferend

    "Als ik bij deze speech aanwezig was geweest, dan zou ik zijn weggelopen", zegt Marina Ulyashyna, die Nederland kwam om te studeren. Ze woont hier nu 20 jaar, en volgt de situatie in Wit-Rusland op de voet.

    Volgens Ulyashyna was de toon van Loekasjenko 'bedreigend en schofferend'. Zo zei Loekasjenko onder andere: "Het is op dit moment nog geen echte oorlog in Minsk, maar het is overduidelijk dat mijn tegenstanders een bloedbad aan het organiseren zijn". Verder zei hij dat zijn belangrijkste taak nu is dat het leger voor komende zondag wordt voorbereid op de "weerstand en bedreigingen" in het land.

    "Het is een truc die hij altijd gebruikt", vertelt Ulyashyna. "Hij dreigt met geweld en hoopt daarmee dat mensen doen wat hij zegt. Hij richt zich tot de militairen, de oppositie. Hij scheldt ze uit. Dat heeft tot nu toe eigenlijk altijd gewerkt. Maar mensen trappen er niet meer in; dat zie je terug in de massale protesten. Hij is zijn geloofwaardigheid volledig kwijt."

    Frustraties

    Dat vindt de Wit-Russische Valeria Krasovskaja ook. Ze heeft de speech vandaag bewust niet gekeken. "Het heeft voor mij geen waarde. Alles wat hij zegt is een leugen, het is een crimineel".

    Krasovskaja woont in Nederland. Ze verhuisde nadat haar vader in 1999 onverwachts, samen met een vriend, spoorloos verdween. Volgens de Wit-Russische autoriteiten is hij onvindbaar en is er niets bekend over zijn verdwijning. Maar een onafhankelijk onderzoek vanuit de EU zegt iets anders. Krasovkaja's vader en zijn vriend zouden op 16 september zijn ontvoerd, en diezelfde nacht zijn vermoord. "Mijn vader was bekend in de zakenwereld. Zijn goede vriend was politicus, die Loekasjenko wilde afzetten en zelf president wilde worden. Een dag voor de afzettingsprocedure zou beginnen, verdwenen ze allebei".

    Het frustreert Krasovskaja dat er al jaren niets verandert aan de macht die Loekasjenko heeft. "Hij is al 26 jaar president, er zijn geen consequenties voor de moord op mijn vader. Consequenties die ook echt iets veranderen", voegt ze toe. Zij verwacht dan ook niets van de verkiezingen komende zondag. En ook niet dat er een revolutie komt door de huidige protesten. "Ik heb jarenlang de hoop gehad rondom verkiezingen dat de situatie in Wit-Rusland zou veranderen. Dat er een andere president zou komen. Maar die hoop heb ik ook alweer lang geleden opgegeven."

    Ulyashyna is ook pessimistisch over de verkiezingsdag. Volgens haar gaat het niet uitmaken wat mensen stemmen, omdat toch al vaststaat hoe de stemmen geteld gaan worden. "De uitslag is bij elke verkiezing standaard zo'n 75% voor Loekasjenko. Dit jaar zal dat niet anders zijn", vertelt Ulyashyna. "Maar", voegt ze toe, "de straat heeft eigenlijk al gekozen. Volgens hen is Tichanovskaja de winnaar. Maar dat gaan we helaas niet terugzien in de officiële uitslag".

    Of mensen die uitslag uiteindelijk gaan accepteren is dan ook nog maar de vraag. Volgens Krasovskaja is de uitslag in de voorafgaande jaren ook nooit geaccepteerd, maar dat weerhield Loekasjenko er nooit van om aan de macht te blijven. "Zelfs internationale organisaties hebben de uitslag niet geaccepteerd, sancties opgelegd en dergelijke. Toch verandert het nooit."

    'Dien je volk'

    "Hij gaat zeker proberen de macht in handen te houden", zegt Ulyashyna. "Waarschijnlijk gaat dat hem ook lukken, maar dan wel ten koste van heel veel bloed". Ze vreest dat de dreigementen van Loekasjenko niet bij woorden blijven. "Hij was echt kwaad tijdens de speech, dreigt met zoveel geweld. Als er zondag opnieuw zoveel mensen demonstreren, kan ik me niet voorstellen dat het ingrijpen zonder bloed verspillen gaat."

    De enige hoop van Ulyashyna op een goede afloop zondag is als het leger de kant van het volk zou kiezen. "Als het leger aan onze kant staat, dan is er veel mogelijk in Wit-Rusland. Dan kunnen we echt dingen veranderen. De oppositie herinnert het leger al weken aan hun belangrijkste taak: dien je volk, niet je president. Hopelijk luisteren ze."

  5. Het Amsterdamse studentencorps A.S.C.A.V.S.V stopte met de ontgroeningstijd van nieuwe leden, nadat vier van hen positief getest zijn op het coronavirus. Ook in Rotterdam nemen de zorgen om de nieuwe besmettingen bij twintigers toe. Volgens de GGD's in beide steden vormen de aankomende introductieweken een besmettingsrisico.

    "We zien een verdubbeling van het aantal meldingen positief geteste personen. Die toename zien we heel erg bij jongvolwassen", zei ook Susan van den Hof van het RIVM vanmiddag. In de afgelopen week was een kwart van alle positief geteste personen in ons land tussen de 20 en 29 jaar oud. De cijfers laten volgens Van den Hof "zien dat jonge mensen toch ook het virus overdragen aan oudere mensen. Dat is waar ik bezorgd over ben. Dat het virus nu overslaat naar de oudere leeftijdsgroepen."

    In heel Nederland buigen studentenverenigingen zich daarom over de vraag of de introductieweken wel door kunnen gaan en vooral, hoe?

    Introductieweken zijn volgens voorzitter Merel van Lunen, voorzitter van de Rotterdams Kamer van Verenigingen, een overkoepelende organisatie van studentenverenigingen in Rotterdam, een onmisbare start voor nieuwe studenten. "Er komt een hele groep studenten naar Rotterdam, die vaak een hele zomer thuis heeft gezeten. Ze hebben geen diploma-uitreiking of examenfeest gehad. Wij hadden een leuke start van onze studententijd en dat gunnen we nieuwe studenten ook."

    Het percentage positieve testen onder jongeren is relatief hoog, zegt Van den Hof:

    Van Lunen is een van de initiatiefnemers van een actie die de coronamaatregelen extra onder de aandacht van studenten moet brengen. Onder de slogan, 'Niet lullen, maar testen', delen leden van de studentenvereniging op verschillende plekken in Rotterdam mondkapjes uit. Na een gesprek met de veiligheidsregio, GGD en burgemeester Aboutaleb, is Van Lunen zich meer bewust geworden van de risico's en dat ook jonge mensen flink ziek kunnen worden van het virus.

    Aboutaleb zegt zich grote zorgen te maken over de besmettingen onder studenten in Rotterdam. "Ook omdat studenten hun netwerk niet prijsgeven." Daardoor wordt bron- en contactonderzoek door de GGD vrijwel onmogelijk. "Dus we kunnen de mensen met wie ze te maken hebben gehad niet bellen. Als we wel bellen, merken we dat ze hun verhaal op elkaar hebben afgestemd."

    Aangepaste introducties

    De introductieweken waarin grote groepen nieuwe studenten de stad leren kennen en samen op ontgroeningskamp gaan, moeten daarom nu anders worden ingericht. Zo kunnen grotere uitbraken hopelijk kunnen worden voorkomen, maar het verschilt nogal per studentenstad welke maatregelen er gelden.

    Rotterdamse studenten zijn een campagne begonnen om medestudenten op te roepen zich te laten testen op corona bij klachten:

    Studentenvereniging Carolus Magnus, uit Nijmegen, laat weten dat de introductie wordt uitgesteld naar februari. In Groningen wordt de Kei-week zoveel mogelijk online gehouden. In Wageningen is er wel een introductieweek, maar wel in kleinere groepen.

    Corona of niet, dat (aspirant)studenten behoefte hebben aan sociaal contact blijkt uit het aantal voorinschrijvingen bij studentenverenigingen. En volgens Dominique van Rijsbergen, voorzitter van Aller Heiligen Convent, een overkoepelende organisatie van studentenverenigingen in Nederland, is dat een gevolg van dat de colleges aankomend schooljaar voornamelijk online zullen zijn. "Daarom willen nieuwe studenten nu alvast de kans grijpen om wat mensen te leren kennen."

    Studenten zelf verantwoordelijk

    Ondanks dat verenigingen, universiteiten en gemeenten hun best doen om nieuwe studenten te motiveren afstand te houden, zich te laten testen en hun contacten te beperken, valt er nog winst te halen. Martin Homminga, woordvoerder van de GGD Amsterdam: "We kunnen niet spreken van 'de student' omdat het helemaal afhankelijk is van of ze zelf die verantwoordelijkheid voelen om zich aan de maatregelen te houden, ook tijdens introductietijd."