NOS - algemeen

NOS Nieuws
NOS
  1. Een omstreden asfaltcentrale in Nijmegen moet weg, als het aan de gemeenteraad ligt. Een meerderheid stelt dat als er een juridische basis voor is, de fabriek zo snel mogelijk moet sluiten. Die juridische basis is er nu nog niet.

    Bewoners klagen al decennia over stank, afkomstig van asfaltcentrale APN. Vorige maand bleek bij een onaangekondigde controle dat de asfaltcentrale veel meer gevaarlijke stoffen uitstootte dan mag.

    Het bedrijf zei eerder dat de Omgevingsdienst, de instantie die de controle namens de gemeente uitvoert, op de verkeerde manier heeft gemeten. APN zei ook te beschikken over de juiste (milieu)vergunningen.

    'Gevaarlijk voor gezondheid'

    De bewoners, maar ook een meerderheid in de raad is er nog altijd van overtuigd dat de stoffen die de fabriek uitstoot, gevaarlijk zijn voor de gezondheid. De uitstoot van de fabriek slaat ze op de keel en longen. Veel omwonenden vrezen zelfs een verband met kankergevallen in de directe omgeving van de asfaltproducent.

    Honderden inwoners van het westen van Nijmegen hebben gisteravond kaarsjes voor de deur van de fabriek gelegd. Voor de hekken van APN riepen ze: "Wij worden doodziek van die vieze stinkfabriek".

    Het zal naar verwachting nog wel even duren voor de fabriek ook echt weg kan zijn, als het al gebeurt. Er zijn vooralsnog geen juridische middelen om sluiting af te dwingen, schrijft Omroep Gelderland. Daarom moet landelijke wetgeving veranderen, vinden de Nijmeegse politici.

    "Dit bedrijf deugt niet", zegt fractievoorzitter Hans van Hooft van de SP. "Dit bedrijf is al jaren bezig mensen in Nijmegen-West gewoon te vergassen met hun vuile lucht. En nu moeten wij constateren dat we niet eens juridische middelen hebben om ze aan te pakken."

    De gemeenteraad wil nu onder meer dat er permanent gemeten gaat worden. Daarnaast moeten alle mogelijke juridische middelen die er wél zijn uit de kast worden getrokken - om uiteindelijk over te kunnen gaan tot sluiting van de fabriek, als die zich blijvend niet aan de regels houdt. APN moet ook opdraaien voor de kosten van de metingen.

    Buurtbewoners reageren voorzichtig positief. "Ik vind gewoon dat die tent moet sluiten. Het gaat nog heel lang duren. Veel langer dan dat wij zouden willen. Maar ik denk wel dat vanavond de eerste stappen zijn gezet naar het einde van APN", zegt Roel van Tiel van Vereniging Dorpsbelang Hees.

    Aanpassing productieproces APN

    Een woordvoerder van APN laat weten dat er aanpassingen in het productieproces zijn aangekondigd. Het bedrijf hoopt dat de maatregel een positief effect heeft op de uitstoot. "We begrijpen de zorgen van de gemeenteraad en de omwonenden."

    Deze week wordt getest wat het effect is van die aanpassingen.

    Ook gaat het bedrijf meer metingen uitvoeren. Daarnaast wordt gekeken naar het eventueel gebruik van secundair asfalt, oftewel het hergebruiken van asfalt. Het bedrijf zegt in gesprek te zijn met de gemeente.

  2. De Amerikaanse filmmaker Melvin Van Peebles, "peetvader van de zwarte cinema", is op 89-jarige leeftijd overleden. Hoewel hij aanvankelijk als onafhankelijke zwarte regisseur genegeerd werd door Hollywood, sprong de filmindustrie maar al te graag in het blaxploitation-genre toen hij een nieuwe markt bleek te hebben aangeboord.

    "Pa wist dat zwarte representatie ertoe doet. Als één beeld meer zegt dan duizend woorden, wat is een film dan wel niet waard?", schrijft zijn zoon, acteur Mario Van Peebles, in het overlijdensbericht. "Ware vrijheid krijg je niet door de kolonisator te imiteren. Je moet oog hebben voor de kracht, schoonheid en verbondenheid van alle mensen."

    Van Peebles probeerde in de jaren 50 als schrijver en regisseur werk te vinden in Hollywood, maar kon voor de studio's alleen als liftjongen aan de slag. Teleurgesteld trok hij naar Europa, waar hij in Nederland in het theater stond en in Frankrijk aan zijn filmcarrière werkte.

    Nachtmerrie

    Met meer ervaring kreeg hij in Hollywood de kans om Watermelon Man te regisseren, een satire over een witte man die op een dag zwart wakker wordt. Het aangeleverde einde, waar de hoofdrolspeler wakker wordt uit een kwade droom, liet Van Peebles vallen. "Het is geen nachtmerrie om zwart te zijn."

    Nog meer uitgesproken was zijn volgende film, Sweet Sweetback's Baadasssss Song, waarvoor Van Peebles het script, de regie en de hoofdrol op zich nam. Het is het verhaal van een jongen uit het zwarte getto die onschuldig wordt opgepakt en moet vluchten als hij de agenten verwondt. Dat de filmkeuring 18+ werd buitte Van Peebles uit: "Rated X, door een witte jury", zette hij op de filmposter.

    Al vanaf de titel is duidelijk dat Van Peebles voor een uitgesproken zwart perspectief kiest. "Ik had het natuurlijk De Ballade van de onverzettelijke Sweetback kunnen noemen, maar ik wilde dat het publiek wist dat het voor hen bedoeld was. Dus werd het ba-ad asssss, zoals men het echt zegt."

    Het vele geweld en seks in de film kon Nederlandse recensenten niet bekoren. Exploitatie onder een sausje van emancipatie, oordeelde men. "Voor Van Peebles zijn duidelijk gesuggereerde erecties belangrijker dan zijn strijd tegen het blanke ras", meende de Volkskrant. "Black Panther wordt rijk van de strijd", kopte De Telegraaf.

    In de VS zag het zwarte publiek dat anders. De film opende in slechts twee bioscopen in Atlanta en Detroit, maar haalde door mond-tot-mondreclame ruim 10 miljoen dollar binnen op een budget van 500.000 dollar. Het was het beste resultaat ooit voor een onafhankelijke film.

    De recette trok ook de aandacht van Hollywood. De grote studio's wilden ook verdienen aan verhalen over de rauwe zwarte zelfkant van de Amerikaanse maatschappij. Films als Shaft en Superfly spraken een gemengd publiek aan, met bijvoorbeeld de jonge Quentin Tarantino als liefhebber.

    Door een nieuwe generatie zwarte filmmakers wordt Van Peebles bij zijn overlijden geroemd als een belangrijke invloed. "Hij haalde alles uit elke seconde. Elke, elke keer", zegt regisseur Barry Jenkins, die een Oscar won voor Moonlight.

    "Je moet jezelf niet laten geloven dat je het niet kan", verwoordt When They See Us-regisseur Ava Du Verney de les die Van Peebles haar leerde. "Doe wat je kan in het raamwerk dat je hebt. Kijk niet naar buiten, kijk naar binnen."

    Spike Lee herinnert zich dat Van Peebles ooit een filmposter voor hem tekende en langskwam bij het filmen van Do the right thing. "Verdomme, we zijn weer een gigant verloren."

  3. Het beroemde edelhert Hubertus, dat leefde op de Hoge Veluwe, wordt geserveerd in het restaurant van het nationale park. De kop wordt opgezet en tentoongesteld.

    Het 10-jarige hert vond afgelopen dinsdag de dood tijdens de bronst. Hubertus werd aangevallen door een rivaal waarbij hij werd gevorkeld in zijn lies; doorboord door het gewei van het andere hert. Daarbij raakten meerdere organen beschadigd. Beheerders van het park verlosten hem vervolgens uit zijn lijden.

    Het edelhert was erg populair onder bezoekers van het park. Het dier was in vergelijking met andere herten vrij benaderbaar en liet zich makkelijk fotograferen. Ook had hij een imposant gewei. Dat komt in een van de gebouwen op het nationale park te hangen.

    Net als al het andere vlees van gestorven of geschoten wild in het park, worden de voor consumptie geschikte delen van Hubertus verwerkt tot bijvoorbeeld biefstuk en hertenworstjes. Alternatief zou zijn dat het hert wordt opgegeten door andere dieren in het park, of wordt opgehaald door een overheidsinstantie die het kadaver vernietigt.

    Volgens parkdirecteur Seger van Voorst tot Voorst duurt het nog wel even totdat eerste stukken van het edelhert worden geserveerd. "Een geschoten dier moet eerst tot rust komen. Dat duurt enkele dagen en komt de smaak ten goede. Daarna gaat de slager het dier slachten en verwerken", zegt hij tegen Omroep Gelderland.

    Wolf

    Op de Hoge Veluwe wordt gejaagd op edelherten, wilde zwijnen en moeflons, omdat ze in het park geen natuurlijke vijanden hebben en de populatie anders te groot wordt. Beheerders schieten enkele tientallen dieren per jaar. Al het vlees wordt verwerkt voor consumptie.

    In het nationale park worden steeds vaker wolven gespot. Beheerders proberen het roofdier buiten te houden, maar dat lukt - ondanks een groot hek om het park - niet altijd;

  4. Het afgelopen kwartaal is de economie harder gegroeid dan eerder was verwacht. Ging het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) er in augustus nog van uit dat de groei zou uitkomen op 3,1 procent, inmiddels is dit bijgesteld naar 3,8 procent. Dat is een forse bijstelling.

    Doordat er meer data over de economische activiteiten vrijkomen wordt duidelijk dat de Nederlandse economie nóg sneller uit de coronacrisis opveert. Inmiddels is het niveau bijna terug op dat van eind 2019.

    De verbetering komt doordat er meer handel is gedreven en door een stijging van consumptie bij consumenten en de overheid, zegt het CBS. De afgelopen vijf jaar was de bijstelling gemiddeld slechts 0,04 procentpunt; die is nu dus 0,7 procentpunt.

    Uit coronadip

    De groei in vergelijking met het tweede kwartaal vorig jaar is enorm: 10,4 procent. Ook de hoeveelheid banen steeg in de nieuwe berekening: er kwamen er 153.000 bij, dit zijn er 20.000 meer dan eerder gedacht.

    Bij de eerste berekening, in augustus, bleek al dat Nederland uit de twee coronadip was gekropen. Dat werd toen deels toegeschreven aan de heropening van horeca en winkels.

    Ook blijken huishoudens in het tweede kwartaal meer inkomen beschikbaar te hebben dan vorig jaar in dezelfde periode. De groei kwam uit op 3,1 en is daarmee de sterkste stijging sinds 2002. Volgens het CBS komt dit vooral door dat werknemers meer werden beloond. De winst van niet-financiële onderneming viel ook hoger uit dan in dezelfde periode vorig jaar.

  5. Zelden had de Tweede Kamer na Prinsjesdag zoveel vrijheid en gelegenheid om de begroting van het kabinet aan te passen. De kansen liggen voor het oprapen omdat het kabinet demissionair is, er daardoor weinig nieuw beleid in de begrotingen staat en er economische groei is.

    En er is, in tegenstelling tot in andere jaren, geen regeringscoalitie van politieke partijen die volgens vastgelegde afspraken een meerderheid van de Tweede Kamer vertegenwoordigt. De ChristenUnie heeft gezegd: er is geen coalitie meer, dus ook geen coalitieafspraken.

    De oppositiepartijen kunnen dus proberen de begrotingen voor 2022 van alle ministeries aan te passen. Dat kan door (wisselende) meerderheden te zoeken - ook met regeringspartijen - die het erover eens worden hoe dat dan moet en wat dat mag kosten. Bijvoorbeeld door meer of juist minder geld aan klimaat of stikstof uit te geven, de leraren- en zorgsalarissen te verhogen of het asielbeleid aan te passen.

    Maar gisteren, tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen, was er nog weinig zicht op overeenkomsten.

    Staatskas

    Voor de afschaffing van de verhuurderheffing lijkt in ieder geval wél een meerderheid te zijn. Regeringspartij CDA wil terug naar 'volkshuisvesting' als overheidstaak met goede en betaalbare huurwoningen. Dit is ook een oude wens van oppositiepartijen als PVV, SP en GroenLinks. Alleen, het afschaffen van die verhuurderheffing kost de staatskas 1,9 miljard euro aan inkomsten.

    De vraag is dus waar de partijen dat geld vandaan willen halen. Wat moet er uit het 'huishoudboekje' geschrapt worden om dit te kunnen betalen? Minder asielzoekers zegt de een, hogere belasting voor grote bedrijven zegt de ander.

    Wat de VVD betreft is er maar 1 miljard euro extra te besteden voor alle wensen van de Kamer. Waarnemend VVD-fractievoorzitter Hermans werd op pad gestuurd om met de andere fracties te gaan praten over waar zij dit bedrag aan willen uitgeven. Maar dat plan mislukte. De oppositiepartijen vinden dat zij zelf wel uitmaken hoeveel geld zij anders willen besteden.

    Arrogantie

    GroenLinks-leider Klaver noemde het VVD-plan "de arrogantie van de macht" en zei tegen Hermans: "De Kamer gaat deze dagen over de hele begroting, niet alleen over dat ene miljard. Daar ben ik heel fel op, want dat is niet de politiek waar ik in geloof. Dat eerst het bedrag wordt bepaald en dan pas de problemen erbij worden gezocht."

    Klaver wil eerst de problemen benoemen en dan bepalen wat het kost om ze op te lossen.

    Het zal niet meevallen meer geld te vinden om nieuwe plannen mee te betalen. Veel partijen willen ook weer niet dat de staatsschuld daardoor oploopt.

    De wensenlijstjes staan vol met uiteenlopende ideeën. SP, PvdA en GroenLinks willen bijvoorbeeld het minimumloon verhogen, de salarissen van basisschoolleraren en zorgpersoneel verhogen, het leenstelsel voor studenten afschaffen en de lasten voor alleenstaande gezinnen en gepensioneerden verlagen. Dat kost honderden miljoenen. De belasting voor bedrijven moet dan omhoog, zeggen zij.

    Minder

    Aan de 'rechterkant' vragen PVV en JA21 aan de VVD om woord te houden en de instroom van asielzoekers te beperken, meer geld uit te geven aan bestrijding van criminaliteit en minder uit te geven aan klimaatmaatregelen dan de zeven miljard die nu op de begroting staan. En er moet ook nog meer geld naar defensie en lastenverlichting voor gezinnen.

    Plannen genoeg, maar ze gaan alle kanten op. Ook over waar het geld voor die plannen vandaan moet komen.

    Vandaag zal blijken of de partijen elkaar achter de schermen gaan vinden bij het opschrijven en ondertekenen van moties die een meerderheid kunnen halen. Die gaan zij vervolgens aan het eind van de dag indienen. Waarschijnlijk wordt daar pas diep in de nacht over gestemd.

    Vanaf 10.15 uur zal demissionair premier Rutte alle Kamervragen van gisteren beantwoorden. Of deze dag van onderhandelen een opstapje wordt naar zijn nieuwe kabinet staat allerminst vast.

    Het debat begint om 10.15 uur en is live te volgen op NPO 1, nos.nl en NPOPolitiek.