NOS - binnenland

NOS Binnenland
NOS | Nederlandse Omroep Stichting
  1. Het coronavirus telt sinds de uitbraak ruim een jaar geleden duizenden mutaties. De bekendste mutant is de Britse. Maar ook Zuid-Afrikaanse, Japanse en Braziliaanse varianten duiken op. Hoeveel mutanten zijn er wereldwijd en hoe gevaarlijk zijn ze?

    "Het coronavirus muteert aan de lopende band", weet dierenarts en onderzoeker Reina Sikkema van het Rotterdamse Erasmus MC. "Het heeft een genetische code van ongeveer 30.000 'letters' waar steeds mutaties in optreden."

    Sommige mutaties wijken zo af, dat ze ook nauwkeuriger worden onderzocht. "Bepaalde varianten drukken mogelijk hun stempel op belangrijke eigenschappen van het virus, zoals de besmettelijkheid en de mate van ontduiken van onze afweerreacties. Daarom worden er nu wereldwijd zo'n vijf varianten in de gaten gehouden", verklaart Chantal Reusken, viroloog bij het RIVM.

    Wat overeenkomt in alle mutaties die worden gemonitord, is de N501Y-mutatie van het zogenoemde S-gen. Het S-eiwit, ook wel spike-eiwit genoemd, is een eiwit aan de oppervlakte van het coronavirus dat zich aan 'celreceptoren' bindt. Veel antistoffen binden zich ook aan dit spike-eiwit. Hierdoor kan het virus dat zich in onze luchtwegen vastzet, beter hechten.

    De D614G-mutatie is de meest dominante mutant, die het oorspronkelijke virus uit China heeft verdrongen. Deze variant komt het meest voor in Europa.

    "Mutaties kun je zien als vertakkingen in een boom", legt Chantal Reusken uit. "Je hebt de D614G-mutatie, maar die hebben we verder geen (landen)naam gegeven. Je hebt zoveel varianten, die krijgen allemaal een aanduiding in de vertakkingen van de boom."

    De Britse variant

    De variant die bekend staat als de Britse coronavariant, ook wel de B.1.1.7 genoemd, lijkt besmettelijker en kan op termijn de andere dominante variant (D614G) overwoekeren.

    De Britse mutant verspreidt zich 40 tot 70 procent sneller dan het coronavirus dat wij tot nu toe kennen, blijkt uit Britse en Deense studies.

    "Naar de Britse variant is het meeste onderzoek gedaan, omdat in het Verenigd Koninkrijk van veel monsters de genetische code wordt bepaald, en er veel onderzoekers en geld beschikbaar is om de verspreiding van deze variant te bestuderen. Deze onderzoeken zijn in Brazilië en Zuid-Afrika nog wat minder vergevorderd", merkt onderzoeker Sikkema op.

    De consequenties van bijvoorbeeld de Britse mutant kunnen groot zijn, laat NOS op 3 in deze vijf afbeeldingen zien:

    De Zuid-Afrikaanse variant

    De Zuid-Afrikaanse variant is de meest gevreesde variant: experts weten namelijk niet zeker of de Zuid-Afrikaanse variant vatbaar is voor de vaccins die nu worden gemaakt.

    "De Zuid-Afrikaanse en de Braziliaanse variant hebben een mutatie die mogelijk van invloed is op de efficiëntie van immuunreacties. Die mutatie heet E484K, en die zit ook in de Zuid-Afrikaanse en in beide Braziliaanse varianten. Dit wordt nu onderzocht door de WHO en vaccinproducenten, Pfizer bijvoorbeeld", weet viroloog Reusken.

    De Braziliaanse en de Japanse variant

    In Brazilië zijn twee mutanten gevonden, die net als de Britse en Zuid-Afrikaanse variant besmettelijker lijken te zijn. Ook bij de Braziliaanse variant is er sprake van een mutatie van het spike-eiwit.

    De Japanse variant is eigenlijk niet Japans, maar Braziliaans, zegt onderzoeker Sikkema. "De variant die in Japan was gevonden is in feite de Braziliaanse variant, die nu daar nu aan het toenemen is."

    Nieuwe mutaties

    Tot slot, kunnen we nog nieuwe varianten verwachten, uit bijvoorbeeld IJsland of Mongolië? "Dat kan", zegt viroloog Reusken. "Dat kan in andere landen gebeuren, maar ook hier als het virus van mens weer naar een diersoort gaat. Bijvoorbeeld via nertsen kan weer een variatie ontstaan die van grote invloed kan zijn. Of door de toenemende druk op het virus door de uitrol van vaccinaties en het geven van antivirale therapieën."

  2. In de haven van Rotterdam heeft de douane vandaag twee partijen cocaïne onderschept met een totaalgewicht van 1069 kilo.

    De eerste partij van 839 kilo werd gevonden in een container met twee oude Volkswagenbusjes. De zending kwam uit Brazilië. Volgens het Openbaar Ministerie heeft de ontvanger van de oldtimers waarschijnlijk niets met de smokkel te maken.

    Even later vonden douaniers een partij van 230 kilo cocaïne in een container vol met dozen bier. Er werden ook ongebrande noten tussen de zakken met drugs gevonden. Nader onderzoek wees uit dat de smokkelaars waarschijnlijk gebruik hebben gemaakt van de zogenoemde switchmethode waarbij smokkelwaar na aankomst in de haven snel in andere containers wordt ondergebracht.

    Elders op het haventerrein werd een container gevonden met ongebrande noten uit Argentinië. Die container lijkt te zijn gebruikt om de cocaïne naar Nederland te brengen. De noten waren bestemd voor een bedrijf in Rusland, dat vermoedelijk ook niets met de smokkel te maken heeft.

    Het HARC-team, een samenwerkingsverband van douane, FIOD, zeehavenpolitie en het Openbaar Ministerie in Rotterdam heeft de zaken verder in onderzoek. De drugs zijn inmiddels vernietigd.

  3. De Griekse politie heeft in een vluchtelingenkamp op verzoek van het Nederlandse Openbaar Ministerie een man uit Sliedrecht aangehouden. Hij wordt verdacht van deelname aan een terroristische organisatie.

    De verdachte heeft een Nederlandse verblijfsvergunning. Uit onderzoek zou blijken dat hij in Syrië heeft deelgenomen aan de jihadistische strijd. Volgens persbureau Reuters gaat het om een lid van de Syrische strijdgroep al-Nusra, die banden heeft met al-Qaeda.

    Waarom hij in een Grieks vluchtelingenkamp verbleef, is niet bekend. De man zit vast en het Openbaar Ministerie in Rotterdam heeft zijn overlevering verzocht.

  4. De Britse variant van het coronavirus wordt op steeds meer locaties in Nederland vastgesteld. De mutatie is vandaag opgedoken bij een ziekenhuis in Zeeland en een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking in Gelderland.

    In het ziekenhuis Adrz in Goes zijn zeker vier medewerkers besmet geraakt met de Britse mutatie. Daarom worden per direct de coronamaatregelen aangescherpt. Ook vraagt het ziekenhuis patiënten om zonder begeleiding naar het ziekenhuis te komen. De GGD onderzoekt of er verdere stappen nodig zijn.

    Vanmiddag werd de Britse variant al vastgesteld bij drie bewoners van 's Heeren Loo, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking in Ermelo. Mogelijk zijn ook drie andere cliënten en twee medewerkers besmet, de GGD is een uitgebreid bron- en contactonderzoek gestart.

    De besmettingen zijn ontdekt in één van de woningen op het zorgpark, schrijft Omroep Gelderland. Het is nog niet duidelijk hoe het virus daar terecht is gekomen. De woning is voorlopig dicht voor bezoek vanwege de besmettingen. Er is volgens 's Heeren Loo geen contact geweest met andere cliënten.

    Ook in Friesland

    De zieke bewoners zijn opgenomen in een speciale corona-unit. 's Heeren Loo begint volgende week met het vaccineren van bewoners. Op NPO Radio 1 zei GGD-arts Ashis Brahma dat cliënten die met de feestdagen op familiebezoek zijn geweest daar misschien de besmetting hebben opgelopen. "Mogelijk is dat de introductieroute geweest, dat wordt nu uitgeplozen."

    Gisteren werd de Britse variant vastgesteld bij een Fries woonzorgcentrum. Begin januari bleken opvallend veel bewoners en medewerkers van 't Suyderhuys besmet met het coronavirus. Uit een steekproef van het RIVM en de GGD kwam de Britse variant naar voren bij enkele cliënten en een personeelslid.

    Bestuurder Jan Maarten Nuijens over de uitbraak in Friesland:

  5. Heb je de afgelopen week de berichten gezien over opa Anton en zijn gestolen reuzenrad? Vandaag kreeg hij een grote verrassing: een gloednieuw reuzenrad!

    Goede doel

    Ook kreeg opa Anton een cheque van 10.000 euro. Een groot deel van het geld maakt opa Anton over naar het Prinses Máxima Centrum in Utrecht, waar kinderen met kanker worden geholpen.

    Het nieuwe rad is net zo groot als het rad dat opa Anton zelf bouwde, en dat vorig weekend uit de gang van zijn flat werd gestolen. Daar maakten we deze video over: