NOS - cultuur en media

NOS Cultuur-en-media
  1. 78 producenten en 58 festivals krijgen van 2021 tot 2024 subsidie van het Fonds Podiumkunsten. Het fonds honoreerde dit jaar net geen 40 procent van de 202 binnengekomen subsidieaanvragen. Met name veel producenten vallen buiten de boot.

    Zo krijgt zangeres Wende Snijders de komende vier jaar geen subsidie, net als het Amsterdamse muziektheatergezelschap Orkater, waarvan de aanvraag in 2016 ook niet werd goedgekeurd. Vier jaar geleden vroegen 160 producenten subsidie aan, toen werd meer dan 70 procent gehonoreerd.

    Het betekent voor veel makers uit bijvoorbeeld de pop- en jazzmuziek een extra tegenvaller, omdat ze door de coronacrisis de afgelopen maanden al veel inkomsten zijn misgelopen.

    In totaal is er de aankomende jaren bijna vijftig miljoen euro subsidie door het fonds beschikbaar gesteld aan zowel festivals als producenten. De subsidie-aanvragen die zijn ingediend zijn beoordeeld op de artistieke kwaliteit van het werk van de makers of van het festival, de inhoud van het plan en de aansluiting van het plan bij het publiek.

    Festivals

    De vierjaarlijkse subsidieaanvraag betekent voor sommige festivals dat hun financiën straks opdrogen. Andere festivals zoals Noorderzon in Groningen en de Internationale Operadagen in Rotterdam kregen de afgelopen vier jaar tonnen subsidie, maar krijgen nu niets meer van het fonds omdat zij een andere subsidieaanvraag hebben gedaan.

    Le Guess Who? in Utrecht ontvangt voor de komende jaren wél een subsidie van 325.000 euro, net als onder meer Into The Great Wide Open (130.000 euro) en het Holland Dance Festival (350.000 euro). Ook festivals als Roadburn en FestiValderAa krijgen voor het eerst een financiële bijdrage.

    De aanvragen zijn beoordeeld op 2 maart van dit jaar, dus vlak voor de coronacrisis in Nederland uitbrak. Het Fonds Podiumkunsten benadrukt dat sindsdien de situatie veranderd is: "Wij gaan daarom met alle gehonoreerde aanvragers kijken of en hoe de effecten van covid-19 de ingediende plannen beïnvloeden en welke aanpassingen nodig zijn", zegt directeur-bestuurder Henriëtte Post.

    Cultureel divers

    Het Fonds Podiumkunsten zegt ook maatregelen te hebben genomen naar aanleiding van de recente anti-racismeprotesten. Zo neemt er in de commissies die de aanvragen beoordelen voortaan altijd meer dan één persoon plaats met een diverse culturele achtergrond.

  2. De Amerikaanse talkshowhost Ellen DeGeneres heeft zich verontschuldigd voor de onveilige werksfeer op haar redactie en in de studio. In een brief aan het personeel, die in handen is van Variety, zegt de comedian sorry tegen iedereen die geen goede ervaringen met haar programma heeft.

    Producent Warner Bros heeft een intern onderzoek aangekondigd naar het werkklimaat bij DeGeneres. Volgens de BBC worden meerdere medewerkers ontslagen omdat er "tekortkomingen in het management" zijn aangetoond. Variety schrijft dat een uitvoerend producent per direct op straat is gezet.

    DeGeneres ligt al enkele weken onder vuur omdat er achter de schermen van haar programma sprake zou zijn van stelselmatig racisme, intimidatie en een "verziekte sfeer". De Amerikaanse nieuwssite Buzzfeed sprak meerdere (voormalige) werknemers over haar manier van werken. Zo zou een medewerker zijn ontslagen omdat hij vrije dagen had opgenomen om een begrafenis van een familielid bij te wonen.

    De populaire The Ellen DeGeneres Show is sinds 2003 op de buis. In Nederland zendt RTL het praatprogramma uit. In januari was de Nederlandse youtuber NikkieTutorials te gast in de talkshow om te praten over haar coming out als transgender. Na afloop keek ook zij met weinig plezier terug op het optreden. Zo zou DeGeneres zich vooraf niet hebben voorgesteld.

    Plek van vreugde

    Ook verschillende leidinggevenden bij de talkshow werden in artikelen van Buzzfeed onder vuur genomen. In haar brief schrijft DeGeneres dat ze vertrouwde op hen, maar zich er nu actiever voor wil inzetten dat iedereen zich veilig voelt.

    In haar brief gaat de presentator terug naar het begin van haar talkshow. "Op de eerste dag zei ik tegen iedereen dat mijn show een bron van vreugde zou zijn. Iedereen zou altijd met respect worden behandeld. Het doet me verdriet dat dat niet is gelukt."

    Verderop in de brief benadrukt DeGeneres dat ze haar populariteit te danken heeft aan al haar medewerkers. Zij hoopt het succes na de coronacrisis te kunnen hervatten en iedereen weer te zien.

  3. De Britse filmregisseur Alan Parker is op 76-jarige leeftijd overleden. Hij werd bekend met grote publiekssuccessen als Evita, Fame en Midnight Express. Ook regisseerde hij de beroemde muziekfilm The Wall van Pink Floyd.

    Zijn films wonnen in totaal tien Oscars, tien Golden Globes en negentien Bafta's, de belangrijkste prijs in de Britse film- en tv-industrie. De Oscar voor beste regie heeft hij ondanks twee nominaties nooit binnengehaald.

    Zijn film Evita begint met Madonna die het lied Don't cry for me Argentina vertolkt:

    Parkers stijl wordt door filmcritici omschreven als "eclectisch", waarbij de cineast vakkundig kon schipperen tussen verschillende stijlen.

    Parker begon zijn carrière als schrijver en maker van gelauwerde televisiecommercials. Later legde hij zich toe op speelfilms en musicals in verschillende genres. Zijn eerste lange speelfilm, Bugsy Malone, werd een culthit. In het verhaal over de opkomst van een gangster worden alle rollen vertolkt door kinderen. De film werd met vijf prestigieuze prijzen onderscheiden. Een van de hoofdrollen wordt gespeeld door een jonge Jodi Foster, die toen net was bekend was geworden door Taxi Driver.

    Later bekleedde Parker invloedrijke functies binnen de Britse filmindustrie. In 2002 werd hij geridderd vanwege zijn tomeloze inzet voor de filmwereld en mocht zich Sir Alan Parker noemen. Na zijn laatste film, The Life of David Gale, legde hij zich op de schilderkunst.

    Parker stierf na een lang ziekbed, heeft zijn familie bekendgemaakt. Hij laat een vrouw en vijf kinderen achter.

    In 1978 verfilmde Alan Parker het boek Midnight Express, over een man die jaren vastzat in een Turkse gevangenis:

  4. Het voetbalpraatprogramma Veronica Inside gaat na de zomer weer verder.

    "De gesprekken die de heren met elkaar en met John de Mol hebben gevoerd naar aanleiding van de onenigheid in de aan racisme gewijde uitzending van 22 juni, vormden voldoende basis om het komend seizoen weer met elkaar aan de tafel van Veronica Inside te gaan proberen", zegt producent Talpa.

    Wilfred Genee, Johan Derksen en René van der Gijp gaan vanaf 11 september weer uitzendingen maken. Ook zijn ze als analist betrokken bij de uitzendingen van de Champions League, die vanaf 7 augustus bij SBS6 te zien zijn.

    De presentatoren van het voetbalprogramma lagen met elkaar in de clinch sinds de laatste aflevering, waarin het ging over een opmerking die Derksen de week ervoor had gemaakt over een demonstrant verkleed als Zwarte Piet. "Weten we zeker dat dat niet Akwasi is?", zei hij. Rapper Akwasi is een bekende anti-racisme-activist, die zich bij een anti-racismedemonstratie op de Dam in felle bewoordingen uitliet over Zwarte Piet.

    Volledig ongeloofwaardig

    Johan Derksen kreeg veel kritiek op die opmerking en adverteerders rond het praatprogramma trokken zich terug. De laatste aflevering van Veronica Inside werd vanwege alle ophef geschrapt.

    Talpa-directeur Marco Louwerens zei al dat hij verwachtte dat het programma na de zomer verder zou gaan, maar Derksen gaf aan dat hij niet meer aan tafel wil met Genee.

    "Van der Gijp en ik zouden volledig ongeloofwaardig zijn als we met Wilfred dit programma op deze manier blijven maken. We hebben dit principiële besluit genomen", zei Derksen destijds. Het is niet duidelijk wat hem nu over de streep heeft getrokken om toch weer verder te gaan met Veronica Inside.

  5. "Schrijven is een gave van God en krankzinnigheid al helemaal. Je moet een paar jaar in het gekkenhuis hebben gezeten en eruit weten te komen", vatte schrijver Maarten Biesheuvel het auteursbestaan samen op het Boekenbal van 2015. Hij overleed vandaag op 81-jarige leeftijd.

    De schrijver kampte met depressies en psychoses en 'levensangst' als gevolg van een bipolaire stoornis, en bracht een aanzienlijk deel van zijn leven door in psychiatrische inrichtingen.

    Biesheuvel werd wel de 'koning van het korte verhaal' genoemd. In 1972 debuteerde hij met de verhalenbundel In de bovenkooi. Tientallen bundels volgden. Soms met autobiografische verhalen, soms surrealistisch, maar altijd geestig. Terugkerende thema's in zijn werk waren: zijn gereformeerde jeugd, de rol van zijn vrouw Eva in zijn leven en psychiatrische inrichtingen.

    In 2007 kreeg hij voor zijn hele oeuvre de P.C. Hooft-prijs. Zijn verhalen "die het autobiografische en het fantastische op een zo wonderbaarlijke manier met elkaar vermengen", hebben een unieke bijdrage geleverd aan de Nederlandse literatuur, stond in het juryrapport te lezen.

    Maarten Biesheuvel werd geboren in Schiedam en groeide op in een gereformeerd milieu. Hij ging naar het Groen van Prinsterlyceum in Vlaardingen, maar werd daar in 1956 vanaf gestuurd vanwege zijn eigenzinnige gedrag. Daarna werkte hij in de haven en monsterde aan als ketelbink op schepen terwijl hij intussen het avondgymnasium volgde. Uiteindelijk slaagde hij in 1959 voor zijn eindexamen.

    Eerste psychische crisis

    Na het vervullen van zijn dienstplicht ging hij rechten studeren in Leiden. Daar sloot hij vriendschap met Maarten 't Hart, met wie hij colleges bij de bekende slavist en letterkundige Karel van het Reve volgde. In die periode kreeg hij ook zijn eerste psychische crisis en zat hij een paar maanden in een inrichting in Oegstgeest.

    Door het verlies van zijn geloof was Biesheuvel al zijn zekerheden in het leven kwijt geraakt, waardoor hij in een geestelijke crisis belandde die jaren aanhield.

    In zijn studentenjaren was hij lid van de progressieve studentenvereniging Catena, liep mee in protestmarsen en schreef voor het Leids Universiteitsblad geëngageerde artikelen.

    In 1958 ontmoette hij Eva Gütlich, op wie hij op slag verliefd werd. Ook zij studeerde in Leiden en samen gingen ze wonen in het bekende Sunny Home, een opvallend houten huisje in de Kernstraat, niet ver van de Leidse binnenstad. Ze bleven er de rest van hun leven.

    Zijn vrouw was alles voor Biesheuvel. Ze stond hem bij in zijn manisch-depressieve periodes en was zijn steun en toeverlaat. Zelf schreef hij ooit dat hij zonder Eva "een dakloze zou zijn, in een kartonnen doos voor het Centraal Station". Het paar trouwde in 1979 op Schiermonnikoog.

    Eerste verhalenbundel

    Sinds 1963 publiceerde hij al geregeld verhalen in Hollands Maandblad en in 1972 kwam zijn eerste verhalenbundel In de bovenkooi uit, waarmee hij onmiddellijk naam maakte.

    In de bundel verwerkte Biesheuvel de ervaringen die hij opdeed toen hij als matroos op koopvaardijschepen voer en rekende hij af met zijn gereformeerde opvoeding en zijn verblijf in een psychiatrische inrichting in zijn studententijd. Hij kreeg voor de bundel de Alice van Nahuys-prijs.

    In de jaren 70 en 80 publiceerde Maarten Biesheuvel circa twintig bundels, waaronder Slechte mensen, De verpletterende werkelijkheid en andere verhalen, Brommer op zee, De Bruid en in 1988 het boekenweekgeschenk Een overtollig mens.

    Maar zijn geestelijke gezondheid begon een steeds grotere tol te eisen. Vanaf de jaren 90 publiceerde hij nauwelijks meer nieuwe verhalen. De ziekte had zijn creativiteit aangetast. "Verzinnen kan ik niks meer en autobiografisch ben ik wel uitgepraat", zei hij daar in 2007 zelf over.

    Biesheuvel kreeg verschillende prijzen, waaronder de F.Bordewijkprijs voor Een reis door mijn kamer, de Erepenning van de stad Leiden en in 2007 dus de P.C. Hooftprijs. Een jaar later werd hij benoemd tot Ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw.

    Maarten Biesheuvel bleef zijn hele leven lang aan depressies lijden en was altijd open over zijn geestelijke toestand. "Ik ben vier maanden depressief, dan volgt een goede maand. Zo gaat het al mijn hele leven."

    Zijn ziekte kostte hem ook zijn vriendschap met studievriend en schrijver Maarten 't Hart. Die was "helemaal kapot", zei Biesheuvel in september 2018 in een interview met Volkskrant Magazine. Na een aanvaring tijdens een manische aanval was 'T Hart bang voor Biesheuvel geworden en zagen ze elkaar 15 jaar lang niet.

    Nog steeds verliefd

    'T Hart las het interview en besloot zijn oude vriend te laten weten dat de vriendschap wat hem betreft niet kapot was. Geheel onverwacht kwam hij een dag later naar de boekpresentatie van Biesheuvels laatste bundel Verhalen uit het gekkenhuis om hem de hand te schudden.

    Vanwege die door Eva Biesheuvel samengestelde bundel, met daarin liefdesbrieven die haar man haar stuurde vanuit psychiatrische inrichtingen, waren de schrijver en zijn vrouw begin oktober 2018 te gast in De Wereld Draait Door. Daar vertelde Biesheuvel dat hij nog steeds verliefd was op zijn Eva.

    Dit ontroerende blijk van liefde was hun laatste publieke optreden. Een maand later overleed Eva Biesheuvel aan de gevolgen van een hersenbloeding.